طرح درس فعال و مشارکتی تاریخ ایران وجهان 2

طرح درس تاریخ ایران و جهان 2

ادامه نوشته

بررسي تاثيرات كلام اسماعيلي بر مباني نظري نهضت هاي شيعي-صوفي قرن(7-10 ه.ق) در ايران

چكيده:

قرن 7 تا 10 هجري قمري به دليل ظهور نهضت هاي شيعي-صوفي و متعاقباً ظهور نحله فكري تركيبي از تشيع و تصوف در ايران (كه تاثيرات آن تا به امروز نيز در انديشه حوزه فرهنگي ايران مشهود است)، بسيار حائز اهميت مي باشد.نهضت ها و تفكري كه پس از سالها تكاپو در حوزه انديشه و عمل سياسي ، اجتماعي، نهايتاً موجبات پيدايش دولت دير پاي صفوي شد كه خود نيز از همين گروههاي شيعي- صوفي بود.از سوي ديگر به نظر مي رسد كه اين گروههاي  شيعي-صوفي، به دليل ايجاد فرصت مناسب جهت ورود به كشاكش هاي قدرت در ايران آن زمان ،مجبور به ساخت ايدئولوژي اي براي خود شدند كه هم مايه هاي افتراق تاريخي دو جزء اين اتحاد يعني شيعيان و صوفيان را كم رنگ كرده و هم مصالحي ايدئولوژيك براي اتحاد ايشان فراهم نمايند و دراين راه از برخي از مفاهيم مباني نظري يكي از فرق پر تكاپوي شيعه در تاريخ اسلام و ايران، يعني اسماعيليان (كه از قضا هر دو گروه اتحاد قرن ها با عقايدش مخالفت مي كردند)استفاده نمودند.

در پژوهش پيش رو سعي بر آن است تا با شناخت مباني نظري اين نهضت ها و عملكرد سياسي و اجتماعي ايشان به چگونگي و چرايي استفاده اين گروههاي شيعي-صوفي از انديشه هاي اسماعيليه بپردازيم. 

ادامه نوشته

سید جمال الدین و مدرنیسم(مقاله استاد منوچهر فاتحی فر)

چکیده

سنت و مدرنیسم دارای مبانی ریشه دار در تاریخ بشری است . جدال سنت و مدرنیسم بطور جدی در کشور ما از دوره حکومت فتحعلی شاه قاجار (1250-1212 هـ .ق) آغاز شد . شکست ایرانیان از روسها سرآغاز از این جدال داخلی بود . سنت گرایان محافظه کار برای بقای موجودیت خود از پایگاه دین به مخالفت با هر گونه مظاهر مدرنیسم پرداختند . در مقابل گروهی از مدرنیسم ها یا نوگرایان نیز در تلاش بودند تا با جستجو در متون دینی راه سازگاری سنت با مدرنیسم و متقاعد کردن مخالفان را بیابند .

با تسلط بیشتر استعمار و توسعه مظاهر مدرنیسم در جامعه ایران ، جریان های فکری ایرانیان در قبال مدرنیسم واکنشهای متفاوتی از خود بروز داد . گروهی به نفی مطلق ، گروهی به پذیرش مطلق و گروهی به پذیرش مشروط مدرنیسم روی آوردند . عصر ناصری در واقع صحنه پنهان و آشکار دیدگاه های جریانات مذکور بود . پیروزی انقلاب مشروطیت دیدگاه های مزبور را آشکار ساخت و مجالس اول و دوم به میدان کارزار این جریان های فکری تبدیل شد . آنچه که از سیر تاریخی این مبارزه سخت حاصل آمد ، پیروزی نسبی جریان فکری پذیرش مشروط مدرنیسم است .

سیدجمال الدین اسدآبادی نماینده جریان فکری پذیرش مشروط مدرنیسم در عصر قاجار است . در این مقاله جایگاه فکری او و رابطه اش با مدرنیسم مورد بحث و بررسی قرار گرفته است . امید است با همه نواقص موجود مورد رضایت خوانندگان واقع گردد .

 

کلید واژه ها : سیدجمال الدین اسدآبادی ، سنت گرایی محافظه کار ، سنت گرایی اصلاح طلب ، مدرنیسم غربگرا ، مدرنیسم ، تجدد ، دین . 

ادامه نوشته